گوناگونى در سراسر جهان شناخته شده ودر فهرست‌هاى نسخ خطى ذكر شده‌اند . ملاحظه مىفرماييد كه فلسفه ، عليرغم پيش داورىها وآراء مستشرقين ، ناگهان از بين نمىرود ، وچه بسا پس از چاپ متون فلسفي اين دوران - على الخصوص متون قرن هفتم - وتحقيق در باب محتواى آن‌ها ، به اين نتيجة خواهيم رسيد كه فلسفهء اسلامى در اين قرن واجد خلاقيت مخصوصى هم بوده است . تصحيح وانتشار متن مفصل « شرح حكمة الاشراق » يكى از علماى مسلمان قرن هفتم ، شمس الدين شهرزورى ، قدميست در اين راه . كتب ديگرى هم در اين قرن به روش اشراقي تأليف شده‌اند ، ولى در اين كتاب فرصت شمارش يك يك آن‌ها را نداريم ، وتنها در بخش آتى به توصيف مجمل كتاب « الشجرة الإلهية » ، يكى از أهم متون اشراقي در اين دوره اثر شمس الدين شهرزورى ، مؤلف شرح حاضر ، بسنده مىكنيم . بسيارى از آثار شيخ شهاب الدين سهروردى بنيانگذار نظام فلسفي اشراقي در عالم اسلام ، در نتيجهء كوششهاى فراوان محقق فرانسوى هانرى كربن ودانشمند إيراني سيد حسين نصر منتشر شده ونظر مورخين فلسفه را به خود جلب كرده است . متذكر مىبايد شد ، اما ، كه شادروان كربن به بخش منطقيات وطبيعيات متون اشراقي توجهى ننموده - في المثل ، قسمتهايى را از متون اشراقي مانند : العلم الأول : في المنطق ؛ العلم الثاني : في الطبيعي از كتب « التلويحات اللوحية والعرشية » ، « المقاومات » ، و « المشارع والطارحات » ، در چاپ‌هاى منقح خود از كتب مذكور ، حذف كرده است . نيز در تحقيقات خود مسائلي چون مباني منطقي شناخت اشراقي ؛ نظريات شيخ اشراق در باب شكاف‌هاى منطقي در نظام ارسطويى ، وغيره ، را به ميان نياورده است . اضافه مىكنيم كه به طور كلى كربن بيشتر به بحث در باب تماثيل ورموز مسائل خاصي در بخش دوم - الإلهي بمعنى الأخص - از إلهيات نظام اشراقي علاقه‌مند بوده ودر كتب خود به زبان فرانسوى تنها اين جوانب أفكار سهروردى را به خوانندهء غربى شناسانده است ؛ ولذا علماى غربى أهل فلسفه حكمت اشراق را به عنوان بيانى تمثيلى از تجربيات